افتتاح پروژه ها در فریمان همزمان با سفر هیات دولت به خراسان رضوی

بیمارستان 64 تختخوابی فریمان افتتاح می شود

خبرگزاری مهر: فرماندار فریمان گفت: همزمان با دور دوم سفر هیئت دولت به استان خراسان رضوی بیمارستان 64 تختخوابی فریمان افتتاح می شود.

به گزارش خبرنگار مهر در فریمان، محمد علی فرهادی بعد از ظهر امروز در جمع خبرنگاران در محل فرمانداری افزود: سه سالن ورزشی و یک مرکز فنی و حرفه ای نیز همزمان با سفر ریاست جمهوری به بهره برداری می رسد.

وی با اشاره به تخصیص 16 صندوق در شهرستان فریمان برای جمع آوری نامه های مردمی گفت: ستاد ساماندهی نامه های مردمی تشکیل شده و 130 نفر کار جمع آوری نامه ها در روستاها را بر عهده دارند.

فرماندار فریمان کمک به تکمیل سه مجتمع بزرگ آبرسانی روستایی با پوشش 57 روستا، احداث کانال های عمومی سیمانی انتقال آب کشاورزی و تسطیح یک هزار و 200 هکتار زمین مرغوب کشاورزی و اجرای آبیاری تحت فشار را از جمله برنامه های اولویت دار فریمان برای تصویب در دور دوم سفر ریاست جمهوری اعلام کرد.

فرهادی بررسی نحوه توسعه گردشگری سد فریمان و شاهان گرماب در امور زیر ساختی و احداث ابنیه و احداث شهرک صنعتی سفید سنگ به مساحت 700 هکتار را از دیگر طرح های اولویت دار تصویب در دور دوم سفر ریاست جمهوری خواند.

فرماندار رشتخوار نیز گفت: هفت پروژه در دور دوم سفر هیئت دولت به رشتخوار افتتاح خواهد شد.

محمد عارف عارفی افزود: افتتاح شبکه توزیع آب شهرک صنعتی و افتتاح مجتمع آبرسانی روستای مهدی آباد و سالن ورزشی آقایان از بزرگترین پروژه های آماده بهره برداری در دور دوم سفر هیئت دولت به رشتخوار است.

وی تصریح کرد: افتتاح آسفالت جاده دسترسی به شهرک صنعتی، بهره برداری از شبکه 20 کیلو ولتی معابر شهرک صنعتی، احیا و اصلاح مراتع و افتتاح دبستان علیزاده در شهر رشتخوار از دیگر پروژه های آماده بهره برداری است.

عارفی ادامه داد: گازرسانی به شهر جنگل، ساخت مجتمع فرهنگی هنری در رشتخوار و مجتمع خدمات رفاهی بین جاده ای نیز از انتظارات مردم رشتخوار در دور دوم سفر هیئت دولت به شهرستان است.

فرماندار رشتخوار افزود: آسفالت جاده های روستایی و ساخت کنار گذر شهر رشتخوار و احداث جاده جنگل به رشتخوار و جاده رشتخوار - چخماق - فریمان از دیگر خواسته های مردم از رئیس جمهور است.

 

منبع : خبرگزاری مهر

ساختار اقتصادي - اجتماعي و کالبدي روستاي تقي‌آباد (بخش فريمان)

 

ساختار اقتصادي - اجتماعي و کالبدي روستاي تقي‌آباد بخش فريمان

اعظم‌نورفريماني، کبري

بسمه تعالی

مطالعه تحولات تاريخي منطقه مويد اين واقعيت است که در پي نفوذ فرهنگ غرب و رواج ارزشها و نظام اقتصادي آن در ايران که باعث تحول الگوهاي اقتصاد منطقه‌اي و روابط سنتي شهر و روستا گرديد، منطقه فريمان و روستاي تقي‌آباد نيز از نتايج چنين رويدادي بي‌بهره نمانده است . تا قبل از بسط روابط سرمايه‌داري، تفاوت ميان اقتصاد و بخشهاي روستايي و شهري چندان فاحش نبود و سکونتگاههاي روستايي داراي ترکيبي مناسب از فعاليتهاي کشاورزي و صنعتي متناسب با نيازهاي موجود بود و علاوه بر توليد محصولات کشاورزي، به توليد صنايع روستايي نيز مبادرت مي‌ورزيدند. "شهر مازاد اقتصاد منطقه را استخراج و در مقابل خدمات لازم را براي منطقه تامين مي‌نمود و در کل شبکه شهري تمرکز چنداني از لحاظ سرمايه، امکانات اشتغال و غيره وجود نداشت . بدليل اينکه شهر فضاي تحقق مناسبات توليد و روابط اجتماعي سرمايه‌داري بود و روستا جايگاه مناسبات کهن توليد و اجتماعي است که تحول مناسبات شهر در آن دگرگوني بوجود مي‌آورد. اگر چه پتانسيل طبيعي روستاي مورد مطالعه به نحويست که در صورت بهره‌برداري معقول و صحيح قادر به تامين نيازمنديهاي جمعيت مي‌باشد ولي از سويي ساختار اقتصادي - اجتماعي دروني روستا، عدم بکارگيري فنون و روشهاي جديد، عدم استفاده بهينه از تکنولوژي مناسب و نهاده‌هاي بيولوژيکي در رابطه با پرورش دام و رواج شيوه‌هاي سنتي دامداري، عدم وجود امکانات خدماتي و زير ساختهاي روستا، ... نه تنها نيروي فعال را در جهت بهره‌وري از طبيعت در منطقه تثبيت ننموده بلکه گسترش روند مهاجرت به مراکز شهري را بدنبال داشته است و از سوي ديگر مناسبات بيروني روستا، تمرکز سرمايه‌گذاري در شهر مشهد و فريمان و انتقال بخش عظيمي از ثروت حاصله در روستا به شهرهاي مذکور و نيز شهر تهران، روابط و مناسبات عادلانه بين شهر و روستا و ناهمگوني ساختار فضايي روستا که باعث افزايش نابرابريهاي فضاي شهري و روستايي گرديده تواما" در ايجاد چنين شرايطي موثر بوده‌اند. در واقع شهر مرکز مبادله توليدات کشاورزي، محل سکونت سرمايه‌داران و مالکين و در ضمن تامين کننده خدمات و کالاهاي مورد نياز روستائيست و عمدتا" تحولات فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي از شهر سرچشمه مي‌گيرد. مکانيسم اين مناسبات و سلسله مراتب سکونتگاهي در منطقه به نحويست که حاکميت سرمايه‌داري بهره‌وري را در بسياري از ابعاد نشان مي‌دهد. تجاري شدن محصولات کشاورزي و دامي، نظام پيش فروش ، تمرکز مراکز اداري در شهرها، وجود زير ساخت‌ها و تاسيسات زيربنايي در شهرها، از رشد مستقل فعاليتهاي اقتصادي روستا جلوگيري مي‌نمايد. روستاي تقي‌آباد بدليل سهولت دسترسي و مناسبات گسترده‌اي که با شهر فريمان برقرار مي‌نمايد، در بسياري از موارد تحت سيطره اين شهر است ، اما وجود شهر مشهد بعنوان بزرگترين شهر ناحيه‌اي که مانعي در مقابل توسعه مکانهاي مرکزي کوچکتر مي‌باشد و کارکردهاي آنرا به سوي بزرگترين مکان مرکزي (شهر مشهد) ترغيب مي‌نمايد، مانع از تسلط کامل اين شهر (فريمان) مي‌گردد و روابط اقتصادي عمده در اين شهر صورت مي‌گيرد. (در اين رابطه به فروش شير بطور عمده، محصولات باغي بصورت پيش‌فروش ، سرمايه‌گذاري روستائيان و ساکنين شهر فريمان به شهر مشهد، و سرمايه‌گذاري سهامداران کارخانه اشاره شد) و اما پايتخت بعنوان قطب جاذب سرمايه‌ها، منافع اقتصادي کليه مراکز را به سوي خود جذب مي‌نمايد و اين سلسه مراتب از کوچکترين سکونتگاهها گرفته و تا شهرهاي بزرگ و مراکز استان قابل ملاحظه است . (در اين رابطه کارکردهاي اقتصادي کارخانه قند فريمان به محل سکونت سهامداران عمده در اين شهر و مکانيسم فعاليتهاي صنايع دستي در روستا مورد اشاره قرار گرفت) البته کارهاي خدماتي شهري نيز نبايد ناديده گرفت . لذا دگرگوني در سازمان‌بندي فضايي روستا و بوجود آمدن شرايط توسعه، توسعه‌اي وسيع و همه جانبه و بعبارتي "انساني کردن" رشد و توسعه روستا به معناي ايجاد کيفيت‌هاي جديد زندگي در جهت رشد و تعالي انسانها ضروري مي‌نمايد. دستيابي به چنين امري مستلزم ايجاد تحول در سازمان دروني و بروني روستا ست . کوشش در جهت مطلوبيت بخشيدن چنين مناسباتي و ايجاد اعتدال دو عوامل برون‌زا و تعديل نابرابريهاي شهر و روستا و تحول در جهت توانمند نمودن عناصر پديدآورنده فضاي روستا و تعادل بخشي به مناسبات نامعقول در جهت ايجاد فضاي متعادل روستاها ساختاري متعادل و متناسب را پديد خواهد آورد.

174 صفحه،تصوير،جدول،نمودار،نقشه،کتابنامه
	پايان نامه (کارشناسي‌ارشد) -- دانشگاه شهيد بهشتي، تهران، 1371
	h t t p :  d a t a b a s e . i r a n d o c . a c . i r

ضریب ماندگاری مسافر در فریمان به 48 ساعت رسید

ضریب ماندگاری مسافر در فریمان به 48 ساعت رسید

ضريب ماندگاري مسافر در شهرستان فريمان به 48 ساعت رسيده كه در مقايسه با مدت مشابه نسبت به سال گذشته 20 ساعت افزايش داشته است.

به گزارش ميراث آريا( CHTN) و به نقل از روابط عمومي ستاد تسهيلات سفرهاي خراسان رضوي، حسن خانزايي مسوول ميراث‌فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري فريمان با بيان اين مطلب گفت: بخش اعظمي از مسافراني كه به مشهد مي‌آيند، براي استفاده از تأسيسات گردشگري "آبگرم‌ شاهان گرماب" است كه به دليل كاهش برودت هوا، اين تعداد امسال زيادتر شده است.

وي افزود: علاوه بر اين، مسافران براي بازديد از آثار تاريخي همچون منزل و موزه شهيد مرتضي مطهري، بندتاريخي فريمان، چهاردالان يا بافت قديم فريمان، رباط سنگ‌بست، تفرجگاه طبيعي زركك، مقبره ارسلان جاذب و ميل اياز به اين شهر سفر مي‌كنند.

خانزايي در بخش ديگر از صحبت‌هاي خود به توزيع هشت هزار بروشور راهنما در بين مسافران اشاره كرد و گفت: در اين بروشور اطلاعات لازم درباره معرفي آثار تاريخي و اقامتي و نيز مسير اين اماكن در اختيار گردشگران قرار گرفته است.

به گفته مسوول ميراث‌فرهنگي فريمان تنها به گردشگراني كه براي بازديد از بند فريمان مي‌آيند، اجازه سكونت به شكل چادر خوابي داده شده است.

خانزايي در پايان كمك‌هاي هلال احمر را بسيار مثبت ارزيابي كرد و گفت: آموزش و پرورش نيز تعداد دو باب مدرسه را براي اسكان مسافران در نظر گرفته است.

جدیدترین نقشه راههای فریمان با آخرین تغییرات

امکان دانلود جدید ترین نقشه (اطلس) از راههای شهرستان فریمان و شهرستان های مجاور  برای استفاده گردشگران و میهمانان نوروزی

دریافت فایل          (۷۹۸ کیلوبایت)

بزرگنمایی عکس  (۸۱۵ کیلو بایت)

 

منتظر نظرهای شما

معرفی مناطق گردشگری استان خراسان رضوی

معرفی مناطق گردشگری استان خراسان رضوی

شهرستان مشهد
درياچه بزنگان – كيلومتر 130 جاده مشهد، سرخس
چشمه گراب – كيلومتر 49 جاده مشهد، نيشابور
تفرجگاه كوه‌سنگي – دامنه كوه‌هاي جنوبي مشهد
تفرجگاه اخلومد- 84 كيلومتري جنوب غرب مشهد
پارك وكيل آباد- جاده مشهد به طرقبه
پارك ملت – وكيل آباد مشهد
تفرجگاه طرقبه – دامنه كوه‌هاي بينالود
تفرجگاه بند گلستان – 4 كيلومتري طرقبه
تفرجگاه شانديز- 38 كيلومتري جنوب غرب مشهد
تفرجگاه جاغرق – 21 كيلومتري جنوب غرب مشهد
تفرجگاه زشك – 50 كيلومتري غرب مشهد
تفرجگاه نغندر – 11 كيلومتري طرقبه
تفرجگاه چشمه گيلاس – 50 كيلومتري شمال غرب مشهد
تفرجگاه سد كارده – كيلومتر 40 جاده كلات
تفرجگاه ميامي – 50 كيلومتري جاده مشهد، سرخس
غار مغان – جنوب غرب مشهد
غار كارده – شمال غرب مشهد
غار زري – 9 كيلومتري جنوب غرب مشهد
غار هندل آباد – 45 كيلومتري شهر مشهد
غار مزدوران – 2 كيلومتري شرق روستاي مزدوران مشهد
كاخ خورشيد – كوه‌سنگي مشهد
ميل اخنجان – 22 كيلومتري شمال مشهد
قلعه رباط شرف – بين مشهد و سرخش
ويرانه‌هاي شهر قديمي توس – حومه مشهد
مجموعه آثار تاريخي كلات نادري – 180 كيلومتري شمال مشهد
آرامگاه فردوسي – توس
آرامگاه شيخ طبرسي – مشهد
آرامگاه خواجه اباصلت – جاده مشهد، فريمان
آرامگاه نادر- مشهد
آرامگاه امام محمد غزالي – توس، مشهد
آرامگاه خواجه مراد راوي – 12 كيلومتري جنوب غرب مشهد
گنبد خشتي – مشهد
مصلاي مشهد – شرق مشهد
مدرسه نواب- مشهد
مدرسه ميرزا جعفر – مشهد
مدرسه سليمان‌خان – مشهد
مدرسه غياثيه ( خارگرد) – روستاي خارگرد مشهد
حمام‌شاه – مشهد
مقبره پير پالان دوز – مشهد
مسجد گوهرشاد - مشهد
مسجد امام ( شاه سابق) – مشهد
مجموعه حرم‌ امام‌رضا(ع) – مشهد
گنبد هارونيه – توس
مقبره و مناره غزنوي – 27 كيلومتري شهر مشهد
بقعه خواجه ربيع- 4 كيلومتري شمال مشهد
گنبد سبز – مشهد
بقعه حرعاملي – جنوب شرق صحن آستان قدس رضوي
امام‌زاده محمد – خيابان طبرسي مشهد
امام‌زاده يحيي – 90 كيلومتري مشهد

شهرستان اسفراين
درختان تنومند قديمي – اسفراين
منطقه حفاظت شده ساري گل – شمال شرق اسفراين
قلعه كهنه حسن‌آباد – شمال شرق اسفراين
قلعه قيصر – حومه اسفراين، روستاي بيد
قلعه صعولك – ارتفاعات آلاداغ در غرب اسفراين
غار نوشيروان – روستاي نوشيروان
غار عبادتگاه – روستاي گوريان
شهر قديمي بلقيس – 3 كيلومتري اسفراين
فقت‌دژ ( زادگاه انوشيروان) – شمال‌شرق اسفراين
تپه باستاني سارمان – غرب اسفراين
آرامگاه شيخ علي اسفرايني – اسفراين
امام‌زاده احمدرضا – 40 كيلومتري غرب اسفراين
امام‌زاده عبدالله كوران- 30 كيلومتري غرب اسفراين
امام‌زاده شاه‌زاده زيد – غرب اسفراين
بقعه سيد محمد رشيد الدين – 32 كيلومتري شمال‌شرق اسفراين
امام‌زاده شاه‌زاده جعفر – روستاي كوشكي اسفراين

شهرستان كاشمر
غار آتشگاه – خليل آباد كاشمر
غار سير – بردسكن كاشمر
برج علي آباد – 42 كيلومتري كاشمر
مناره فيروزآباد – فيروزآباد كاشمر
قلعه آتشگاه – 12 كيلومتري شمال‌غرب كاشمر
آرامگاه شهيد مدرس – كاشمر
امام‌زاده سيد حمزه – شمال كاشمر
امام‌زاده سيد مرتضي – 5 كيلومتري كاشمر

شهرستان نيشابور
چشمه گرماب طاقانكوه – 44 كيلومتري نيشابور، سبزوار
چشمه شاهان گرماب – شمال غرب نيشابور
چشم خم تركان – قدمگاه نيشابور
آتشكده نيشابور – نيشابور
آرامگاه نظام الملك‌بكروي – نيشابور
آرامگاه عمر خيام – نيشابور
آرامگاه شيخ عطار – نيشابور
آرامگاه فضل‌بن‌شاذان – حومه نيشابور
مقبره كمال‌الملك – نيشابور
امام‌زاده محمد محروق – نيشابور
بقعه قدمگاه – 25 كيلومتري نيشابور

شهرستان شيروان
ييلاق زوارن- 28 كيلومتري جنوب غرب شيروان
ييلاق اوغاز – 45 كيلومتري شمال شرق شيروان
ييلاق گلبل نامانلو – 70 كيلومتري شمال شرق شيروان
منطقه حفاظت شده گلول – 70 كيلومتري شهر شيروان
غار پوستين دوز – 6 كيلومتري شمال شرق روستاي لوجلي
غار كافر قلعه – 5 كيلومتري جنوب غرب روستاي گليان
آرامگاه تيموري – 6 كيلومتري شيروان
امام‌زاده حمزه رضا – 6 كيلومتري شيروان
بقعه شيخ رشيد‌الدين محمد – 24 كيلومتري جنوب غرب شيروان

شهرستان سبزوار
مناره خسروگرد – 10 كيلومتري غرب سبزوار
آرامگاه شاه طهماسب ( گنبد سبز ) – سبزوار
آرامگاه حاج ملاهادي سبزواري - سبزوار
آرامگاه پير استير – 15 كيلومتري سبزوار
آرامگاه پيرمراد – سبزوار
آرامگاه مولانا حسين كاشفي – سبزوار
مدرسه فصيحيه – سبزوار
مدرسه كهنه – سبزوار
مدرسه فخريه – سبزوار
مدرسه شريعتمدار – سبزوار
مسجد جامع چشم – دهستان چشم
مسجد جامع فريومد- فريومدسبزوار
مسجد پامنار – سبزوار
امام‌زاده شعيب – سبزوار
مقبره ابن ابي‌طيب – سبزوار
بقعه بيلدار باشي – روستاي فسنفر سبزوار
بقعه سيد ناصر بن محمد – روستاي چشم از توابع بخش داورزن سبزوار
اما‌م‌زاده بي‌بي‌ عليه خاتون – روستاي باشتين در 40 كيلومتري غرب سبزوار
امام‌زاده سيد علي‌اكبر – بخش داورزن سبزوار
امام‌زاده سلطان حسين – روستاي آزادوار سبزوار
امام‌زاده سيد حسين – روستاي آزاد منجير، 100 كيلومتري شرق سبزوار
امام‌زاده سيد حسين و سيد اسماعيل – روستاي بهمن‌آباد سبزوار
امام‌زاده هفت معصوم – سبزوار، جوين
امام‌زاده يحيي – خيابان اسرا و بيهق سبزوار

شهرستان تايباد
برج يا مناره كرات – روستاي كرات
آرامگاه خواجه عبدالله – 55 كيلومتري شهرستان تايباد
آرامگاه شاه‌زاده قاسم – تايباد
آرامگاه مولانا زين‌الدين ابوبكر – تايباد
مسجد غاثيه شاهرخ – تايباد
مسجد مولانا – تايباد

شهرستان بجنورد
منطقه حفاظت شده سالوگ – بجنورد
چشمه بش قارداش – 8 كيلومتري جنوب بجنورد
چشمه باباامان – 11 كيلومتري شرق بجنورد
غار كنه گرم – روستاي جسن‌زو، 50 كيلومتري غرب بجنورد
غار گنج‌كوه – روستاي جندي شهرستان بجنورد
غار سيد صادق – بجنورد
غار بيدگ – بجنورد
مقبره باباتوكل – شمال شرق بجنورد
آيينه خانه مفخم – شهر بجنورد
امام‌زاده سلطان سيد عباس – جنوب شهر بجنورد

شهرستان تربت حيدريه
آتشكده بازه هور – رباط سفيد تربت حيدريه
مزار قطب‌الدين حيدر – تربت حيدريه
مقبره شيخ حيدر – تربت حيدريه
آرامگاه شيخ ابوالقاسم – 3 كيلومتري جنوب شرق تربت حيدريه
بقعه شاه سنجان – دهكده سنگان، 25 كيلومتري تربت حيدريه

شهرستان طبس
مناره كبير گلشن – دهكده گلشن
ارگ طبس – طبس
آرامگاه سپهسالار – روستاي چهارده طبس
مسجد جامع – طبس
امام‌زاده حسين – طبس
بقعه شيخ ابونصر ايراوه‌اي – 110 كيلومتري شمال طبس
امام‌زاده طبس – 3 كيلومتري شمال غرب طبس

شهرستان گناباد
غار فاس – گناباد، قائن
آتشكده گناباد – روستاي گيسور
آرامگاه جغتين گيسور – گناباد
مسجد جامع – گناباد
امام‌زاده سلطان محمد عابد – گناباد
بقعه سلطاني – بيدخت گناباد
امام‌زاده احمد ( زار بيمرغ) – روستاي بيمرغ در 25 كيلومتري گناباد

شهرستان فریمان

تفرجگاه سد تاریخی فرهنگی فریمان

موزه و منزل شهید مطهری

کاروانسرای تاریخی فریمان

آبگرم ومعدنی شاهان گرماب باکاربرد درمانی بیماری های پوستی وآلرژی

رباط تاریخی سنگ بست

مقبره سلطان ارسلان جاذب – میل ایاز سنگ بست

آرامگاه سید نظام الدین عشق آباد

تپه های تاریخی – باستانی فرهادگرد با قدمت 9-7 هزار سال

نقاط تفرجگاهی اطراف رود باغ عباس ,احمدآباد و بزجانی ,آبشار چهارتکاب و... 

شهرستان قاین
غار خدنگ – قاين
بقعه بوذر جمهر – 6 كيلومتري قاين
آرامگاه شيخ ابوالمفاخر – قاين
مسجد جامع – قاين

شهرستان قوچان
چشمه گرماب قوچان – 5 كيلومتري شمال شيروان به قوچان
غار آبله – حدفاصل قوچان، مشهد
غار برده رستم – حدفاصل قوچان، مشهد

شهرستان سرخس
غار بزنگان – جنوب غرب بزنگان سرخس
غار مزدارند – شمال شرق مزدارند
مقبره لقمان بابا – 3 كيلومتري سرخس

شهرستان خواف
مسجد گنبد – سنگان
مسجد ملك زوزن – دشت زوزن

شهرستان تربت جام
آرامگاه ميرغياث الدين – 17 كيلومتري جنوب غرب تربت جام
آرامگاه خواجه عزيزالله – يك كيلومتري جنوب شرق مجموعه شيخ جام
آرامگاه شاه قاسم انوار – 24 كيلومتري غرب تربت جام
مجموعه تربت شيخ جام – خانقاه شيخ الاسلام تربت جام

شهرستان بيرجند
غار چنشت – جنوب شرق بيرجند
امام‌زاده زيدبن موسي‌ - روستاي آفريز بيرجند

شهرستان چناران
برج تاريخي رادكان – رادكان

شهرستان درگز
مسجد نادري ( كبود گنبد) – 138 كيلومتري سرخس

سال نو مبارک

                                 

شروع سال 1387 خورشیدی و2567 شاهنشاهی و 3746 زرتشتی و 7030 میترای آریایی را به شما دوستان عزیز تبریک و تهنیت عرض می کنم و سالی پر از شادی و موفقیت برایتان آرزومندم.

هرروزتان نوروز ، نوروزتان پیروز.

نوروز باستانی در ایران کهن

نوروز

نوروز، از جشن‌های باستانی ایرانیان است که امروزه در محدوده جغرافیایی ایران زمین یعنی در در زمانهای کهن، جشن نوروز در نخستین روز فروردین (معمولاً مطابق با ۲۱ مارس) آغاز می‏شد، ولی مشخص نیست که چند روز طول می‏کشیده‏است. در بعضی از دربارهای سلطنتی جشن‏ها یک ماه ادامه داشته‌است. مطابق برخی از اسناد، جشن عمومی نوروز تا پنجمین روز فروردین برپا می‏شد، و جشن خاص نوروز تا آخر ماه ادامه داشت. شاید بتوان گفت، در طی پنج روز اول فروردین جشن نوروز جنبه ملی و عمومی بود، در حالیکه طی باقیمانده ماه، هنگامی‏که پادشاهان مردم عادی را به دربار شاهنشاهی می‏پذیرفتند جنبه خصوصی و سلطنتی داشت.

                            

تاریخچه

جشن نوروز از آیین‌های باستانی و ملی ایرانیان می‌باشد. جزئیات چگونگی این جشن تا پیش از دوره هخامنشیان بر ما پوشیده‌است. در اوستا نیز هیچ اشاره‌ای به این جشن نشده‌است. همچنین از دید مذهب و باورهای دینی ایرانیان باستان در ارتباط با این جشن اطلاعاتی در دست نیست. اگرچه مطالبی کلی در تعداد اندکی از کتابهای نوشته شده در روزگار ساسانیان درباره جشن نوروز وجود دارد.

با استناد بر نوشته‌های بابلیها، شاهان هخامنشی در طول جشن نوروز در ایوان کاخ خود نشسته و نمایندگانی را از استان‌های گوناکون که پیشکش‌هایی نفیس همراه خود برای شاهان آورده بودند می‌پذیرفتند. گفته شده که داریوش کبیر، یکی از شاهان هخامنشی (۴۲۱ - ۴۸۶)، در آغاز هر سال از پرستشگاه بأل مردوک، که از خدایان بزرگ بابلیان بود دیدن می‌کرد.

همچنین پارتیان و ساسانیان همه ساله نوروز را را با برپایی مراسم و تشریفات خاصی جشن می‌گرفتند. صبح نوروز شاه جامه ویژه خود را پوشیده و به تنهایی وارد کاخ می‌شد. سپس کسی که به خوش قدمی شناخته شده بود وارد می‌شد. و سپس والامقام‌ترین موبد در حالی که همراه خود فنجان، حلقه و سکه‌هایی همه از جنس زر، شمشیر، تیر و کمان، قلم، مرکب و گل داشت در حین زمزمه دعا وارد کاخ می‌شد. پس از موبد بزرگ ماموران حکومت در صفی منظم وارد کاخ شده و هدایای خود را تقدیم شاه می‌کردند. شاه پیشکش‌های نفیس را به خزانه فرستاده و باقی هدایا را میان حاضران پخش می‌کرد. ۲۵ روز مانده به نوروز، دوازده ستون با آجرهای گلی در محوطه کاخ برپا شده، و دوازده نوع دانه گیاه مختلف بر بالای هریک از آنها کاشته می‌شد. در روز ششم نوروز، گیاهان تازه روییده شده بر بالای ستونها را برداشته و آنها را کف کاخ می‌پاشیدند و تا روز ۱۶ فروردین که به آن روز مهر می‌گفتند، آنها را برنمی داشتند.

جشن‌هایی که از آن روزگار به یادگار مانده، هیچ یک به طول و تفصیل نوروز نیست. نوروز جشنی است که یک جشن کوچک‌تر (چهارشنبه سوری) به پیشواز آن می‌آید و جشنی دیگر (سیزده به در) به بدرقه آن. و نماد آن انداختن سفره هفت سین است.

نوروز در گذشته دارای آداب چندی بوده‌است که امروز تنها برخی از آنها برجای مانده و پاره‌ای در دگرگشت‌های زمانه از بین رفته‌اند. از رسم‌های بجا مانده یکی راه افتادن حاجی فیروز است.

نوروز در آیات و روایات

در کتاب بحارالانوار علامه مجلسی درباره نوروز روایات متعددی وجود دارد، در جلد ‪ ۵۹بیش از ‪ ۴۵صفحه به نقل از امام صادق نقل شده‌است که به معلی بن خنیس فرمودند:ای معلی! همانا نوروز روزی است که پروردگار جهان از بندگانش پیمان گرفت که او را پرستش کنند، به او شرک نورزند و به پیامبران و امامان ایمان بیاورند، نوروز اولین روزی است که خورشید در آن طلوع کرد و بادهای ناگهانی وزیدن گرفت و ستاره زمین در چنین روزی ایجاد شد، روزی است که علی در نهروان پیروز شد و گلهای زمین در آن روز خلق شد، در چنین روزی کشتی نوح بر کوه جودی نشست، همان روزی که جبرئیل بر پیامبر نازل شد، همان روزی که ابراهیم بتها را شکست، روزی که پیامبر؛ علی را بر دوش خود حمل کرد تا بتهای قریش را سرنگون کند و در چنین روزی است که مهدی ظهور خواهد کرد

آیین‌های نوروزی:

                                           

خانه‌تکانی

خانه‌تکانی از دیگر آئین‌های نوروز است. ده پانزده روز مانده به نوروز (سال نو)خانه تکانی شروع می‌شود. در این آئین، همه وسایل خانه گردگیری و شستشو می‌شود و پاک و پاکیزه می‌گردد.

چنان زوایای خانه را می‌روبند که اگر تا یک سال دیگر هم آن زوایا از چشم خانم خانه پنهان بماند یا فرصت پاکیزه سازی آنها به دست نیاید، قابل تحمل باشد.

وسواس برای این پاکیزه سازی تا به حدی است که در و دیوار خانه اگر نه هر سال، هر چند سال یکبار نقاشی می‌شود.

پس از خانه تکانی، نوبت سبزه کاشتن می‌شود. مادران حدود یک هفته مانده به نوروز، مقداری گندم و عدس و ماش و شاهی در ظرف‌هایی زیبا می‌ریزند و خیس می‌دهند تا آهسته آهسته بروید و برای سفره نوروزی آماده گردد.

کارت شادباش

کاری که پس از شکل گیری روش‌های جدید ارتباطی مانند نامه‌نگاری، یا شکل جدیدتر آن نامه‌های الکترونیکی رواج یافته، ارسال کارت شادباش است؛ یک هفته پیش از آغاز سال نو، زمان ارسال کارت‌های شادباش فرا می‌رسد، فرستادن کارت شادباش برای همه دوستان و آشنایان، و اقوامی که در دیگر کشورها یا شهرها زندگی می‌کنند، البته کاری پسندیده‌است، امروزه و بعد از رواج تلفن بیشتر به یک تلفن برای گفتن تبریک سال نو پس از تحویل سال بسنده می‌کنند.

دید و بازدید

دید و بازدید رفتن تا پایان روز ۱۲ فروردین ادامه دارد. اما معمولاً در همان صبح نوروز به دیدن اقوام نزدیک، مانند پدر و مادر، پدر بزرگ و مادر بزرگ، پدر و مادر زن یا شوهر، عمه، عمو، خاله، دائی و... می‌روند.

روزهای بعد نوبت اقوام دورتر فرا می‌رسد و سر فرصت به دیگر اقوام و دوستان سر می‌زنند و دیدارها تازه می‌کنند. حتی اگر کسانی در طول سال به علت کدورت‌هایی که پیش آمده از احوال پرسی یکدیگر سر باز زده باشند، این روزها را فرصت مغتنمی برای رفع کدورت می‌شمارند و راه آشتی و دوستی در پیش می‌گیرند.

مسافرت نوروزی

از آنجا که مدارس در ایام نوروز تا ۱۴ فروردین تعطیل است، فرصت خوبی برای سفر کردن به دست می‌آید. پس گروه کثیری از مردم به شهرهای دیگر و نقاط خوش آب و هوا ی کشور که در ایام نوروز از آب و هوای معتدل برخوردار است، سفر می‌کنند. اما این سفرها نیز خالی از دید و بازدید نیست. مردم به دیدار یکدیگر می‌روند و دیگران را به شام و ناهار دعوت می‌کنند. سفرهای زیارتی نیز که از دیرباز مرسوم بوده، همچنان رونق دارد. به این معنی که عده زیادی شب عید به مشهد می‌روند و پس از یکی دو روز به خانه و کاشانه خود باز می‌گردند.

دیگر آیین‌ها

آداب و سنن مربوط به نوروز در گذشته بیش از امروز بوده‌است.

تا چند دهه پیش در برخی نواحی ایران، نوروزی خوانی مرسوم بوده‌است. در گیلان و مازندران و آذربایجان، از حدود یک ماه پیش از فرارسیدن نوروز، کسانی در روستاها راه می‌افتادند و اشعاری در باره نوروز می‌خواندند. اشعاری که بنا بر تعلقات مذهبی شیعیان با مضامین مذهبی آمیخته بود و ترجیع بند آن چنین بود:

باد بهاران آمده، گل در گلستان آمده / مژده دهید بر دوستان، ...

این پیک‌های نوروزی در مقابل نوروزی خوانی از مردم پول یا کالا می‌گرفتند و سورسات نوروزی خود را جور می‌کردند.

تا چهل پنجاه سال پیش به راه انداختن «میر نوروزی» نیز یکی از آئین‌های رایج بوده‌است. داستان میر نوروزی این است که در پنج روز آخر سال اداره و فرمانروایی شهر را به فردی از پائین‌ترین قشرهای اجتماعی می‌سپردند و او نیز چند تن از مردم عوام را به عنوان خدم و حشم و عامل خود انتخاب می‌کرد و فرمان‌های شداد و غلاظ علیه ثروتمندان و قدرتمندان می‌داد.

آنها نیز در این پنج روز حکم او را کم و بیش مطاع می‌دانستند و تنها در موارد پولی به چانه زدن می‌پرداختند. پس از آن پنج روز نیز میر نوروزی مطابق سنت از مجازات معاف بود و هیچ کس از او بازخواست نمی‌کرد که چرا در آن مدت پنج روز چنین و چنان کرده‌است.

حافظ در این بیت به عمر کوتاه آدمی، عمر کوتاه گل و عمر کوتاه سلطنت میر نوروزی اشاره دارد:

سخن در پرده می‌گویم چو گل از غنچه بیرون آی   ***   که بیش از پنج روزی نیست حکم میر نوروزی

 

منبع : سایت ویکی پدیا